طراحي و راه اندازي اولين موتور جستجوي تصويري ايراني در دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي
اولين موتور جستجوي تصويري ايراني كه از دو سال قبل، مراحل آزمايشي را با موفقيت پشت سر گذاشته و به قابليت هايي هم تراز موتورهاي جستجوي بزرگ دنيا دست يافته است به دليل حمايت نشدن، هنوز تجاري سازي نشده و دراختيار عموم قرار نگرفته است.
به گزارش روابط عمومي، رييس دانشكده مهندسي كامپيوتر و مدير پروژه موتور جستجوي تصويري ايراني 'كاوش' درباره سابقه اين پروژه در گفتگو با ايرنا، گفت: طرح راه اندازي موتور جستجوي تصويري بومي از حدود سه سال پيش از طرف پژوهشكده فناوري اطلاعات دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي به سازمان فناوري اطلاعات ( از زيرمجموعه هاي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات) پيشنهاد شد و مورد استقبال قرار گرفت و پس از توافق، اجراي آن به عهده اين دانشگاه قرار گرفت.
دكتر علي احمدي درخصوص ويژگي هاي اين موتور جستجو توضيح داد: اين سامانه هم جنبه هاي متن و هم تصوير را داراست به عبارت ديگر، جستجو در اين موتور هم براساس كليد واژه و هم براساس تصوير و هم تركيبي از اين دو صورت مي گيرد.
رييس دانشكده مهندسي كامپيوتر دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي يادآور شد:در زمان شروع پروژه، هنوز موتور جستجوي گوگل چنين امكاني را به سختي و با خطاي زياد فراهم مي كرد و در داخل كشور هم اصولا در اين زمينه اقدامي صورت نگرفته بود و هنوز هم به جز يكي دو مورد مختصر، كاري صورت نگرفته است.
وي ادامه داد: پس از فراهم كردن مقدمات لازم، كار پروژه را از تيرماه 90 شروع كرديم و در سال 91، نسخه آزمايشي موتور با حضور مسوولان سازمان فناوري اطلاعات در دانشگاه خواجه نصير براي حجم حدود يك ميليون صفحه دامين فارسي (صفحات وب فارسي) و با دقتي كه مورد تاييد كارفرما بود، رونمايي شد.
احمدي افزايش تعداد صفحات و توسعه حوزه جستجوي موتور و بالا بردن دقت آن را مهم ترين هدف اين پروژه از زمان ارائه اولين نسخه آن تاكنون عنوان كرد.
به گفته وي، افزايش قابليت اجراي موتور جستجوي تصويري به بيش از يكصد ميليون صفحه درعين برخورداري از دقت لازم يكي از هدف گذاري هاي اصلي اين پروژه است كه تلاش براي تحقق آن ادامه دارد.
مدير پروژه اولين موتور جستجوي تصويري ايراني درباره ديگر اهداف و ضرورت هاي اجراي اين طرح گفت: با توجه به اينكه 'كاوش' اولين موتور جستجوي تصويري در ايران است و قرار است در رقابت با موتورهاي جستجوي خارجي قرار گيرد سعي كرده ايم انطباق لازم را با ويژگي هاي زبان فارسي و مشخصات وب سايت هاي فارسي داشته باشد تا بتواند جستجويي با دقت بالاتر را ارائه كند.
احمدي در تشريح دستورالعمل و نحوه استفاده كاربران از اين موتور جستجوي تصويري گفت: در اين طرح، اين امكان وجود دارد كه كاربر يك تصوير دلخواه را بارگذاري كند و موتور بر اساس جستجو در نمايه هاي تصويري، تمام تصاوير مشابه آن را برايش استخراج و نمايش دهد.امكان دوم هم كه معمولا بيشتر كاربرد دارد آن است كه كاربر تعدادي كليد واژه را وارد مي كند مثلا 'دانشگاه خواجه نصير'، موتور تمام تصاوير مرتبط با آن را در تمامي صفحاتي كه تصاوير دانشگاه خواجه نصير در آنهاست شناسايي و نمايش مي دهد تا كاربر بتواند جستجويش را با انتخاب يكي از اين تصاوير و جستجو براي تصاوير مشابه آن، در مراحل ديگر تكميل كند.
بدين ترتيب با بكارگيري تركيبي از نمايه هاي متني و تصويري امكان يك جستجوي كامل براي كاربر فراهم آمده است. همچنين اين موتور قابليت آن را دارد كه بصورت يك افزونه جهت جستجو در پايگاه تصاوير محلي يك سازمان يا موسسه مورد استفاده قرار گيرد.
دكتر احمدي اشاره كرد: البته گوگل از مدتي پيش، امكان جستجوي تصويري را بصورت عملياتي روي موتور خود قرار داده است ولي دقت آن هنوز در حد قابل قبول نيست و روي صفحات فارسي نيز كارايي مورد انتظار را ندارد.
** گلايه از مسوولان حوزه فناوري اطلاعات كشور
مدير پروژه موتور جستجوي تصويري ضمن گلايه از مسوولان حوزه فناوري اطلاعات كشور گفت: متاسفانه در پروژه اي با اين درجه از اهميت كه از نظر نو بودن كار، همپاي رقبايي مانند گوگل است هنوز مدتها پس از راه اندازي آزمايشي طرح، سرمايه گذاري و حمايت لازم براي تجاري سازي و ورود آن به بازار صورت نگرفته است.
وي در عين حال بيان داشت: البته مسوولان سازمان فناوري اطلاعات در مرحله راه اندازي اوليه طرح از پروژه حمايت كردند. وي بي توجهي مسوولان كشور به اين پروژه را موجب دلسردي اعضاي تيم پژوهشي خواند و گفت: وقتي شاهد فعاليت رقباي جهاني با اين سرعت و حجم سرمايه هستيم مي بايست يك اراده ملي براي پيشبرد كار در ميان باشد تا رقابت را وانگذاريم. وي گفت: به نظر من، وجود اين اراده جدي و ملي براي پيشبرد كار، مهم تر از بودجه است چراكه در كشور ما پول به اندازه كافي هست اما نحوه هزينه كردها صحيح نيست.
وي تاخير در تجاري سازي موتور جستجوي تصويري ايراني و معرفي نشدن آن در فضاي عمومي سايبر را عامل از دست رفتن زحمات چندين ساله محققان داخلي و پيشي گرفتن رقبا توصيف كرد و گفت: سه سال پيش كه كار شروع شد هنوز موتور جستجوي تصويري گوگل عملياتي نشده بود و در واقع ما جزو اولين تيم هاي فعال در زمينه جستجوي محتوايي تصوير بوديم.
احمدي در مورد زمان لازم براي عملياتي شدن موتور جستجوي كاوش گفت: چنانچه حمايت لازم صورت گيرد اين موتور ظرف مدت شش تا هشت ماه مي تواند به صورت تجاري وارد بازار شود و مورد استفاده عموم قرار گيرد.