در حال حاضر همه مراكز علمي و دانشگاهي در چند سال اخير با توجه به مورد توجه قرار گرفتن اشتغال دانشجويان مقوله مهارت افزايي نيروي انساني تحصيل كرده خود را در اولويت هاي علمي قرار داده اند به طوري كه ايجاد مراكز نوآوري و راه اندازي آزمايشگاه و كارگاه هاي آموزشي از مهم ترين فعاليت آنها بوده كه تا كنون نتايج مطلوبي در كارآفريني دانشجويان و راه اندازي شركت هاي دانش بنيان به همراه داشته است.

دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي از جمله مراكز علمي است كه با برنامه ريزي و چشم انداز رو به آينده توانسته است در زمينه هاي مختلف علمي فعاليت هاي خوبي را انجام دهد به طوري كه مسأله محور كردن موضوع پايان نامه هاي دانشجويان ، افزايش مهارت افزايي و كارآفريني و حمايت از ايده دانشجويان و تبديل آنها به ثروت از اقدامات اين دانشگاه است براي آشنايي با جزئيات فعاليت هاي اين دانشگاه ساعتي ر ا با محمد طالعي معاون پژوهش و فناوري دانشگاه صنعتي خواجه نصير الدين طوسي به گفت وگو پرداختيم كه خواندن اين مصاحبه خالي از لطف نيست.

آنچه در گفت‌وگوي ما با محمد طالعي مي خوانيد:

* 12 ميليارد از درآمد دانشگاه از قراردادهاي پژوهشي است

* دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي جزء 13 دانشگاه برتر كشور است

* دانشگاه به دنبال مساله محور كردن پايان نامه دانشجويان است

* صنعت كشور ما يك صنعت نسل سوم است 

* 40 ميليون يورو از صندوق ملي براي تجهيز آزمايشگاهي اختصاصي داده‌اند

* درآمد اختصاصي دانشگاه‌ هم كفاف تجهيز آ‌زمايشگاه‌ها را نمي‌دهد

* اولويت دانشگاه ارزيابي پژوهشي است

* استانداردترين محصولات در كشور ايران دانشجويان هستند

براي تبديل علم به ثروت سرمايه گذاري خوبي كرده ايم

* 12 ميليارد از درآمد دانشگاه از قراردادهاي پژوهشي است

فارس: وضعيت پژوهش و تحقيقات در دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي چگونه است؟

 طالعي: در حال حاضر اين دانشگاه توانسته است در حوزه فعاليت‌هاي پژوهشي و تحقيقاتي با استفاده از درآمد اختصاصي دانشگاه فعاليت‌هاي خود را پيش ببرد به طوري كه از 20 ميليارد تومان درآمد اختصاصي دانشگاه نزديك به 12 ميليارد تومان آن حاصل از قراردادهاي پژوهشي با حوزه صنعت است در واقع مساله محور بودن تحقيقات توانسته است تا حد زيادي به افزايش و گسترش پژوهش در اين دانشگاه كمك كند. 

* دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي جزء 13 دانشگاه برتر كشور است

فارس: درباره جايگاه علمي دانشگاه بگوئيد؟

طالعي: دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي خوشبختانه در چند سال اخير كه قطب‌بندي توسط وزارت علوم انجام شده است جزو 13 دانشگاه برتر كشور محسوب مي‌شود كه در حوزه پژوهش و سياست‌گذاري اين دانشگاه با ساير مراكز علمي ديگر همكاري و هماهنگي مستمري را در حوزه تحقيقات و پژوهش انجام مي‌دهد، به طوري كه بين 60 تا 80 درصد دستاوردهاي پژوهشي كشور مربوط به 13 دانشگاه برتر است درواقع مي‌توان گفت اين 13 دانشگاه به عنوان موتور محرك دانشگاه‌هاي ديگر هستند. 

* دانشگاه به دنبال مسآله محور كردن پايان نامه دانشجويان است

فارس: ويژگي دانشگاه صنعتي خواجه نصير الدين طوسي چيست؟

طالعي: دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي داراي 3 هزار نفر دانشجو در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري است كه اين مساله به تنهايي نشان از پتانسيل بالاي اين دانشگاه دارد. از طرفي بايد به اين نكته اشاره كنم كه در سال‌هاي گذشته به دليل عدم توجه صنعت فعاليت‌هاي تحقيقاتي ما به سوي توليد مقالات علمي حركت مي‌كرد اما اكنون به دنبال اين موضوع هستيم كه پايان نامه‌هاي دانشجويان را مساله محور كنيم تا بتوانيم از اين طريق به بخش قابل توجهي از نياز جامعه پاسخ دهيم. 

* ايران در توليد علم رتبه اول را در خاورميانه دارد

فارس: در حوزه ارتباط با صنعت وضعيت دانشگاه چگونه است؟

طالعي: در حال حاضر صنعت كشور ما يك صنعت نسل سوم است كه بايد با استفاده از پتانسيل دانشگاه‌ها، نخبگان و دانشمندان صنعت كشور را متحول كند. اكنون موضوعات تحقيقات و پژوهش دانشگاه خواجه‌نصير نزديك به 10 درصد  مساله‌محور است كه در اين رابطه ما در حال بازنگري هستيم. درواقع مي‌توان گفت در توليد علم رتبه اول را در خاورميانه داريم اما به عقيده من بايد خروجي تحقيقات تبديل به تجاري‌سازي و ثروت براي كشور شود تا بتوان در حوزه علم و فناوري و حل مسائل مختلف كشور يك جهش مناسب انجام داد. 

* 40 ميليون يورو از صندوق ملي براي تجهيز آزمايشگاهي اختصاصي داده‌اند

فارس: روند فعاليت هاي تحقيقاتي و پژوهشي دانشگاه خوب است؟

طالعي: در حال حاضر اين دانشگاه داري 140 آزمايشگاه است كه از اين تعداد 90 كارگاه پژوهشي و 50 كارگاه آموزشي هستند اما متاسفانه در سال‌هاي اخير با توجه به مشكلات اقتصادي در اختصاص بودجه، تجهيز آزمايشگاه‌ها انجام نشده است و اين موضوع به تنهايي براي پيشرفت در حوزه علم و فناوري و انجام تحقيقات از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. البته در بودجه سال 98 نزديك به 40 ميليون يورو از صندوق ملي براي تجهيز آزمايشگاهي اختصاصي داده‌اند كه در واقع اكنون در مرحله تخصيص اعتبار قرار دارد. 

* درآمد اختصاصي دانشگاه‌كفاف تجهيز آ‌زمايشگاه‌ها را نمي‌دهد

فارس: در حال حاضر وضعيت آزمايشگاه و كارگاه هاي پژوهشي چگونه است؟

طالعي: به طور ميانگين در حال حاضر نزديك به هفت سال است كه آزمايشگاه‌ها و كارگاه‌هاي پژوهشي تجهيز نشده‌اند؛ اين در حالي است كه دانشگاه‌‌ها نيز قدرت خريد لوازم و تجهيزات را با توجه به افزايش قيمت ارز ندارند. همچنين درآمد اختصاصي دانشگاه‌ هم كفاف تجهيز آ‌زمايشگاه‌ها را نمي‌دهد. 

* اولويت دانشگاه ارزيابي پژوهشي است

فارس: اولويت دانشگاه بر روي چه مباحثي تمركز دارد؟

طالعي: معاونت پژوهش و فناوري دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي داراي واحدهاي مختلف مديريتي است كه فعاليت‌هاي آنها در راستاي مديريت توسعه پژوهش انجام مي‌شود. در واقع مقوله‌هايي مانند ارزيابي پژوهشي مساله محور كردن پايان‌نامه‌هاي تحصيلات تكميلي و اجراي سياست‌هاي تشويقي از اولويت‌هاي اين معاونت در حوزه تحقيقات است. 

*  اين دانشگاه داراي سه هزار پايان‌نامه در طول سال است

فارس: سالانه چه مقدار توليد پايان نامه داريد؟

طالعي: در حال حاضر اين دانشگاه داراي سه هزار پايان‌نامه در طول سال است كه 50 درصد اين مقالات توسط دانشجويان خانم و 50 درصد ديگر توسط دانشجويان آقاي تهيه مي‌شود. البته از آنجايي كه اين دانشگاه داراي 700 دانشجوي دكتري است اين دانشجويان نقش بسيار مهمي را در تهيه و توليد پايان‌نامه‌ها دارند. 

*  استانداردترين محصولات در كشور ايران دانشجويان هستند

فارس: نظرتان درباره توليد محصولات دانشگاهي چيست؟

طالعي: به عقيده من در حال حاضر استانداردترين محصولات در كشور ايران دانشجويان هستند. به طوري كه خارجي‌ها در گرفتن و پذيرش دانشجويان ايراني كوچكترين شكي نمي‌كنند اما به طور مثال كشورهاي خارجي در صنعت خودرو هيچ تمايلي به گرفتن محصولات ايراني ندارند كه اين نشان مي‌دهد كه بهترين محصول كشور ما همين نيروي انساني متخصص است چرا كه از طرفي جذب اين دانشجويان نشان از كيفيت و سطح بالاي آموزشي در نظام آموزش عالي كشور دارد. 

* براي تبديل علم به ثروت سرمايه گذاري خوبي كرده ايم

فارس: براي جلوگيري از خروج دانشجويان چه اقداماتي بايد انجام شود و آيا شما گامي برداشته ايد؟

طالعي: اين دانشگاه در راستاي منويات مقام معظم رهبري در تبديل علم به ثروت سرمايه‌گذاري خوبي را براي دانشجويان تحصيلات تكميلي و گسترش رونق شركت‌هاي دانش‌بنيان انجام داده است؛ به طوري كه فناور كردن دانشجويان از اهداف و اولويت‌هاي اين دانشگاه است. از طرفي بايد به اين نكته اشاره كنم كه براي جلوگيري از خروج نخبگان و دانشجويان دانشگاه‌ها بايد براي شغل و آينده آنها تضميني وجود داشته باشد؛ به طوري كه در دوره قبل از تحريم‌ها بخش دانشگاهي سرمايه انساني را بر روي يك موضوع معطوف كرده و سرمايه‌گذاري مي‌كردند اما بعد از اين كار نهادها و بخش‌هاي مختلف با كشورهاي خارجي قرارداد همكاري بسته كه اين كار باعث مي‌شد اعتماد جامعه علمي از بين برود. 

* بايد پايان‌نامه‌ها به يك شركت دانش‌بنيان تبديل شود

فارس: چگونه بايد آينده شغلي جوانان را تضمين كرد؟

طالعي: در حال حاضر بايد اين پتانسيل در بين دانشجويان ايجاد شود كه بتوانند هركدام از آنها پايان‌نامه‌هاي خود را تبديل به يك شركت دانش‌بنيان كنند كه اگر اين اتفاق نيفتد نيروي انساني متخصص با علم و فناوري بالا را از دست خواهيم داد. به طوري كه كشورهاي كانادا و آلمان اگر بر روي ايده دانشجويان ما به نتيجه مثبت برسند آنها را بدون هيچگونه شرايط و ضوابطي جذب مي‌كنند. 

*  سومين دوره فعاليت‌هاي مهارتي را برگزار مي‌كنيم

فارس: آيا برنامه اي براي كارآفريني دانشجويان داريد؟

طالعي: بله ، اين دانشگاه داراي يازده دانشكده است كه ما از پتانسيل اين دانشكده‌ها يك مدرسه كسب وكار راه‌اندازي كرده‌ايم كه امسال نيز سومين دوره فعاليت‌هاي مهارتي را برگزار خواهيم كرد؛ درواقع در اين مدرسه ديدگاه تبديل ايده به كسب و كار و تجاري‌سازي شركت‌هاي دانش‌بنيان را براي مديران مراكز فناور و دانشجويان اجرا مي‌كنيم. اين در حالي است كه ما در مركز رشد دانشگاه براي هسته‌هاي دانشجويي فعاليت‌هاي مشاركتي داريم به طوري كه دانشجويان طي برنامه مشخص دوره‌هاي مهارت افزايي را مانند مهارت بيمه، روابط عمومي و گفتار و بيزينس را مي‌گذرانند. 

*  با سفارش حوزه صنعت دانشجويان را تربيت و آموزش مي دهيم

فارس: براي مهارت افزايي دانشجويان فكري كرده ايد؟

طالعي: بله ، يكي ديگر از فعاليت‌هاي دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي راه‌اندازي مدرسه  اشتغال است كه دوره‌هاي مهارت‌افزايي را به عنوان يك دوره سازماني برگزار خواهد كرد اين مدرسه براساس سفارش حوزه صنعت دانشجويان را تربيت و آموزش مي‌دهد. درواقع مدرسه اشتغال در يك دوره عمومي دانشجويان را با مقوله‌هاي تيم‌سازي، كسب و كار و مستند كردن ايده آشنا مي‌كند و در دوره تخصصي نيز دانشجويان در رشته تحصيلي خود آموزش‌هاي مهارتي و عملي را پشت سر مي‌گذرانند. 

* كيفيت آموزشي را در هر ترم ارزيابي مي كنيم

فارس: وضعيت كيفيت آموزشي در دانشگاه چگونه است؟

طالعي: ما براي افزايش كيفيت آموزشي در دانشگاه خواجه‌نصير بخشي به نام مديريت نظارت ارزيابي داريم كه داراي كميته‌‌هاي مختلفي است كه هر يك از اين كميته‌ها گروه‌هاي آموزشي را در هر ترم مورد ارزيابي قرار مي‌دهد به طوري كه اعضاي هيات علمي نيز از نظر كيفيت آموزشي مورد بررسي قرار مي‌‌گيرد. اين در حالي است كه همه اساتيد دانشگاهي را نمي‌توان با يك معيار خاص مورد ارزيابي قرار داد چرا كه يكسري از اساتيد داراي طرح‌هاي صنعتي هستند و توانايي تبديل علم به محصول را دارند اما عده‌اي ديگر داراي توان آموزشي تئوري بوده و نمي‌توان آنها را مانند ديگر اساتيد مورد ارزيابي قرار داد؛ البته يكسري اساتيد ديگري هستند كه نگاه آنها صنعتي بوده و توانايي انجام طرح‌هاي مطالعاتي را دارند كه به طور كلي بايد براي ارزيابي آنها تقسيم‌بندي آموزشي انجام شود كه در اين رابطه متاسفانه براساس آيين‌نامه ارتقاء اساتيد همه اعضاي هيات علمي با يك ظرف و معيار سنجيده مي‌شوند كه اين موضوع درست نيست. 

* 40درصد از بودجه اصلي دانشگاه هنوز پرداخت نشده است

فارس: از اعتبارات دانشگاه راضي هستيد؟

طالعي: خير ، در حال حاضر دانشگاه خواجه‌نصير محدوديت بودجه دارد به طوري كه 40درصد از بودجه اصلي دانشگاه را هنوز پرداخت نكرده‌اند كه اين موضوع به روند كار تحقيقات و پژوهش آسيب مي‌زند اما به ناچار از درآمدهاي اختصاصي دانشگاه براي فعاليت‌هاي پژوهشي استفاده مي‌كنيم. درواقع بايد بگويم پروژه‌هاي مساله محور نياز به ماده اوليه دارد اما به دليل نبود بودجه مجبور مي‌شويم اين پروژه‌ها را در قالب موضوع تئوري انجام دهيم و درنتيجه ديگر شاهد دانشجوي كارآفرين نخواهيم بود. 

* دانشجويان ما پس از فارغ‌التحصيلي از كشور خارج نمي‌شوند

فارس: آيا فارغ التحصيلان دانشگاه اشتغال به كار دارند؟

طالعي: بله ، فارغ‌التحصيلان دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي خوشبختانه در بخش‌هاي مختلف صنعت مشغول به كار هستند درواقع دانشجويان ما پس از فارغ‌التحصيلي از كشور خارج نمي‌شوند و در داخل كشور مشغول به كار مي‌شوند كه اين نشان از عملكرد خود ما در حوزه آموزش صنعتي است از طرفي بايد بگويم دانشجويان مقطع كارشناسي ما به دليل بالا بودن كيفيت آموزشي با سهولت در مقطع تحصيلات تكميلي نمره قبولي را كسب مي‌كنند كه اين اتفاق در دانشگاه‌هاي  بزرگ ديگر مانند تهران و شريف نمي‌افتد. دانشگاه صنعتي خواجه‌نصيرالدين طوسي يك دانشگاه سطح يك و جزو 5 دانشگاه صنعتي كشور است. 

* مشكل دانشگاه عدم حمايت مناسب در اجراي طرح تجميع در سطح تهران است

فارس: مهم ترين خلاء دانشگاه در فعاليت هاي علمي چيست؟

طالعي: يكي از مشكلات دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي عدم حمايت مناسب در اجراي طرح تجميع در سطح تهران است. به طوري كه پتانسيل موجود در بين دانشكده‌هاي اين دانشگاه در سطح تهران پراكنده شده است كه اين باعث مي‌شود دانشجويان ضعيف‌تري به خاطر امكانات رفاهي پذيرش شوند. البته بايد بگويم به دليل افزايش كيفيت آموزشي دانشجويان ضعيفي كه پذيرش مي‌شوند هنگام فارغ‌التحصيلي ما شاهد خروجي قابل توجه و  سطح بالايي از دانشجويان هستيم. درواقع بايد بگويم اين دانشگاه به جاي تمركز بر روي جذب تعداد دانشجو كيفيت آموزشي را اولويت برنامه‌هاي خود قرار داده است. 

* اشتغال 56 درصد فارغ التحصيلان

فارس: چند درصد فارغ التحصيلان شاغل هستند؟

طالعي:  دانشجويان دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي براساس آمار وزارت كار 56 درصد فارغ‌التحصيلان ما شاغل هستند البته اين در حالي است كه براساس طرح پايش 81 درصد دانشجويان ما در حوزه تخصص خودشان كار مي‌كنند. 

* در حوزه IT گام هاي خوبي برداشته ايم

فارس: آيا در دانشگاه رشته علوم شناختي داريد؟

طالعي: ما در دانشگاه خواجه‌نصيرالدين طوسي رشته علوم شناختي را نداريم اما دانشكده‌هاي ما در اين حوزه در بخش‌هاي مختلف فعاليت مي‌كنند به طوري كه در حوزه IT دانشكده كامپيوتر و دانشكده برق ما فعاليت‌هاي خوبي را دارند. همچنين در حوزه زيست فناوري كارگروه تخصصي تشكيل داديم و در ماه آينده در حوزه بايوتكنولوژي كارگاه آموزشي برگزار خواهيم كرد. البته ايجاد رشته علوم شناختي در اين دانشگاه در دستور كار قرار دارد. 

* امسال براي 7 استاد و 25 دانشجو فرصت مطالعاتي داريم

فارس: امسال براي اساتيد و دانشجويان فرصت مطالعاتي داريد؟

طالعي: بله ، فرصت‌هاي مطالعاتي براي دانشجويان و اعضاي هيات علمي وجود دارد اما با توجه به مشكلات ارزي كه وجود دارد تعداد افرادي كه براي فرصت مطالعاتي اعزام مي‌شوند كاهش پيدا كرده است. به طوري كه امسال 7 نفر از اعضاي هيات علمي و 25 دانشجو براي فرصت‌هاي مطالعاتي به اروپا و كانادا اعزام مي‌شوند. به طوري كه اساتيد دانشگاه در مدت زمان 5 تا 6 ماه و دانشجويان در مقطع زماني 3 تا 6 ماه مي‌توانند از فرصت مطالعاتي استفاده كنند. 

* دانشگاه داراي طرح راهبردي در حوزه پژوهشي است

فارس: آيا دانشگاه طرح راهبردي يا چشم انداز براي آينده دارد؟

طالعي: بله ، ما داراي طرح راهبردي در حوزه پژوهشي در دانشگاه هستيم كه امسال آخرين سال طرح راهبردي ما است. به طوري كه در راستاي اجراي طرح راهبردي اولويت تحقيقات مربوط به رشته‌هاي بين رشته‌اي بوده و حمايت‌هاي تشويقي انجام مي‌شود. همچنين مشاركت پايان‌نامه در تحصيلات تكميلي براساس نياز جامعه و تجاري سازي دستاوردهاي پژوهشي از جمله بندهاي اين طرح است. 

* محصولات و ايده‌هاي دانشجويان را به سرمايه ‌گذاران معرفي مي‌كنيم

فارس: از ايده دانشجويان در دانشگاه حمايت مي شود؟

طالعي: بله ، يكي از فعاليت‌هاي ما در حوزه پژوهش اين است كه پروژه‌هاي تحقيقاتي را مشاوره داده و آنها را مورد ارزيابي قرار مي‌دهيم. درواقع محصولات و ايده‌هاي دانشجويان را به سرمايه ‌گذاران معرفي مي‌كنيم. اين در حالي است كه هنوز در حوزه توليد علم به فناوري و همچنين محصول دچار نقص و ضعف هستيم.