برگزاری مراسم نکوداشت روز قلم

05 07 2023 00:00
کد خبر : 671467
تعداد بازدید : 6704

ادبیّات عرفانی، اوج ارتباط استوار هویّت انسانی و ماهیّت رحمانی است

ادبیّات عرفانی، اوج ارتباط استوار هویّت انسانی و ماهیّت رحمانی است

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در آستانه روز قلم و عید بزرگ غدیر، نشست تخصّصی با عنوان «ادبیّات: هویّت انسانی؛ ماهیّت رحمانی »روز دوشنبه 12تیرماه در فرهنگسرای خانواده با حمایت معنوی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه ایلام، خانۀ کتاب و ادبیّات ایران، مؤسّسه تدوین و نشر آثار علّامه جعفری، سازمان جهاد دانشگاهی واحد خواجه نصیرالدّین طوسی با حضور شمار بسیاری از استادان نامدار برگزار شد.
سیّدحجّت الحق حسینی، در سخنرانی خود با محوریّت «ادبیّات: هویّت انسانی، ماهیّت رحمانی» گفت: آثارفراوانی به نظم و نثر به زبان های فارسی و عربی در حوزۀ ادبیّات عرفانی نوشته شده که کتابهای بسیار ارزشمندی هستند و همگی راهنمای ما به اوج هویّت انسانی و ماهیّت رحمانی به شمار میروند.
حسینی با بیان رویکردهای دینی، فلسفی، روان شناختی، تاریخی و جامعه شناسی به تبیین نظریّه فیضان ادبی برپایه ادب نفس و ترابط معنایی هویّت انسانی و ماهیّت رحمانی پرداخت.
وی در آغاز با تعریف ادب و موضوع ادبیّات، هدف ادبیّات را از دو جنبۀ فردی و اجتماعی بازشناسی کرد و گفت: هدف غایی ادبیّات تجلیل شخصیّت انسان و تثیبت برقراری ارتباط فرد با خدا، با خود، با جهان هستی و با دیگر همنوعان خویش است. ادبیّات و هنر برای بقاء و ماندگاری بشر در شرایط دشوار و سخت زندگی یک موهبت عظیم الهی است. ادبیّات در وجه فردی به دنبال ایجاد ارتباط و احترام افراد است و در وجه اجتماعی خود به جستجوی بالندگی روانی و سازندگی جمعی است.
وی افزود: خاستگاه ادبیّات روان آدمی است و روان انسان هم دارای کرامت الهی است. هیچ منبع شناختی و معرفت آفرین همچون دین نمیتواند در مسألۀ کرامت انسانی و پیامدهای مبارک عقل و وجدان روشنگری و پاسخگویی کند. هویّت انسانی در ادبیّات یک موضوع مهم و رکن وجودی است. اهمیّت این موضوع به حدّی است که صنعت ادبی «تشّخص» در جان بخشیدن و هویّت یابی طبیعت بی جان ابداع شده است.
دکتر حسینی در بازگویی نظریّۀ ادبی فی ضان، مبانی عقلی و فلسفی بحث را با نمونه های منظوم و منثور ادبی همراه کرد که مورد اقبال حاضران قرار گرفت. هم چنین وی افزود: انسان از حیث روان شناسی ادبیّات، درک زیبا شناختی دارد. موسیقی، نقّاشی و هنرهای تجسّمی در دانشکدۀ هنرهای زیبا به دلیل وجود عنصر تجسّم زیبایی قرار گرفته اند در حالی که عنصر زیباشناختی ادبیّات، کلام است و دانشکدۀ ادبیّات قرارگاه گفتارها و نوشتارهای ادیبانه است.
این پژوهشگر دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی در موضوع تحدّی قرآن کریم، مسأله را هم از بُعد ادبی و هم از حیث محتوایی بررسی کرد و گفت: بیشترین تأثیر قرآن کریم در ادبیّات فارسی در اشعار خواجه حافظ شیرازی دیده می شود. شمار 824بیت از اشعار حافظ دقیقاً از 611آیۀ قرآن مجید الهام گرفته است.
حسینی تصریح کرد: ادبیّات عرفانی قلّۀ همرسی همۀ پدیدارها و پدیده هاست. ادبیّات عرفانی با نگرش و نگارش سنایی غزنوی جان گرفت امّا در آثار عطّار نیشابوری و مولوی بلخی به تکامل رسید. خوانش برخی اشعار دل انگیز این دو شاعر عارف بزرگ ایرانی از لطافت های بحث ادبی دکتر حسینی بود.
وی در خصوص نقش قالب شعری غزل در ادبیّات عرفانی گفت: غزل عرفانی حدود صد سال بعد از غزل عاشقانه ایجاد شد و همراه مثنوی و رباعی از بهترین قالب های ادبی برای ادبیّات عرفانی شناخته می شود. شناخت کامل و جامع ادبیّات عرفانی و بازگویی نمونه های درخشان آن در ادوار تاریخی و اجتماعی ایران بخش مهم دیگری از سخنان دکتر حسینی بود.
در پایان برنامه، ایشان یک نامۀ منحصر به فرد و نویافته را برای نخستین بار رونمایی کرد. نامه ای به خط و اثر سیّد محمّدعلی جمال زاده(پدر داستانی نویسی ایران و از افراد اثرگذار در ادبیّات تطبیقی ایران و فرانسه) در موضوعی ادبی است که سرآغاز پژوهش و نگارش کتاب او در شناخت روحیّات و خلقیّات ایرانیان قلمداد می شود.
گفتنی است شماری از دانشمندان و پژوهشگران ممتاز و نامدار کشور همچون آیت الله سیّد محمّد قائم مقامی(حکیم و فقیه استاد حوزه علمیه،) دکتر مهدی گلشنی(استاد ممتاز فیزیک ایران و عضو پیوستۀ فرهنگستان علوم)، دکتر محمّدتقی بطحایی(استاد پیشکسوت،) دکتر مهدی احسانیان(معاون بین الملل و سرپرست دانشکدۀ مهندسی برق دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی،) خانم مهندس شهناز جبل عاملی(استاد پیشکسوت دانشگاه فنّی و حرفه ای)، دکتر جعفر روشنی یان(استاد پیشکسوت هوا، فضا،) دکتر نصرت الله گرانپایه( استاد پیشکسوت مخابرات،) دکتر حسین توکّلی(معاون و مشاور عالی پیشین سازمان آموزش و سنجش کشور،) مهندس ایرج حسابی(رئیس بنیاد پروفسور حسابی)، دکتر جلیل گلشن(استاد پیشکسوت باستان شناسی از پژوهشگاه میراث فرهنگی،) دکتر مهناز لنکرانی(استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران،) دکتر زهرا اصلانی(مدیر کتابخانۀ تخصّصی مؤسّسۀ بین المللی فرهنگی اکو،) دکتر هومان لیاقتی(استاد علوم محیطی و مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه شهید بهشتی،) مهندس پوراندخت نرگسی(نخستین بانوی مهندس مخابرات ایران،) دکتر زهرا خرمن گیر( رئیس مجمع سلامت بانوان،) دکتر سیّدرضا ابوالقاسمی(رئیس مجمع نیکوکاری شمیران و مدیر عامل گروه صنایع غذایی سیّدمهدی،) دکتر رامین علیپور سرابی(مدیر فرهنگی و استاد دانشکدۀ مهندسی برق)، استاد اسفندیار معتمدی(استاد پیشکسوت آموزش فیزیک در دانشگاه فرهنگیان)، دکتر سیّد مرتضی هاشمی پور(مدیر مسئول، صاحب امتیاز و سردبیر فصلنامۀ فرهنگی فردان) و دکتر راهب عارفی(رئیس مرکز پژوهشی ادبیّات تحلیلی و تطبیقی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری) در این مراسم حضور داشتند. اقبال عمومی مردم از برپایی و برگزاری این نشست ادبی چشمگیر بود.